Thema: Stimuleren van boeren

Evaluatie en verbetering van bestaande incentives

Boeren kunnen een bijdrage leveren aan het klimaatprobleem door maatregelen te nemen waarmee CO2 wordt vastgelegd in de bodem. Hierdoor verbetert ook de bodemkwaliteit. Maar deze maatregelen kosten soms geld en bodemkoolstofvastlegging geeft niet direct een hogere opbrengst en/of hogere prijs voor de gewassen. Dit roept de vraag op welke prikkels (‘incentives’) er mogelijk zijn om boeren te stimuleren deze maatregelen te nemen. Voorbeelden van incentives zijn dat het vastleggen van bodemkoolstof wordt vergoed via het GLB, dat het als leveringsvoorwaarde wordt gesteld door een afnemer, of dat de boer ‘carbon credits’ kan verkopen aan derden. In dit project evalueren we welke incentives er zijn, welke mogelijkheden deze bieden voor bodemkoolstof en hoe deze incentives in de praktijk kunnen worden ingezet.

In 2020 is gestart met de beoordeling welke incentives er zijn voor de verschillende maatregelen om bodemkoolstof vast te leggen. Zo willen we een compleet overzicht krijgen van de toepasbaarheid van de verschillende incentives in de praktijk. Daarnaast volgen we enkele lopende initiatieven, waarin incentives in de praktijk zijn ingevoerd. Er is veel interesse vanuit allerlei partijen voor dit onderwerp. Het wordt gezien als mogelijk nieuw verdienmodel voor de landbouw. Op dit moment kunnen partijen in de praktijk dit echter nog onvoldoende handen en voeten geven.

Doel

  • Effectiviteit van de verschillende incentives toetsen in de praktijk
  • Aanbevelingen formuleren hoe met behulp van deze incentives nog meer bodemkoolstof kan worden vastgelegd en hoe mogelijke negatieve effecten en risico’s kunnen worden voorkomen.

Effectiviteit van prikkels
De effectiviteit van de verschillende prikkels wordt in de praktijk getoetst. Dit doen we door lopende initiatieven te volgen. Voorbeelden van zulke initiatieven zijn Windpark Krammer en Eindhoven Airport. Hier krijgen boeren betaald door het windpark of het vliegveld voor het vastleggen van bodemkoolstof. We beoordelen o.a. of er echt koolstof wordt vastgelegd en hoe dit wordt bepaald. Vervolgens doe we aanbevelingen hoe de verschillende incentives kunnen worden verbeterd en hoe deze door meer boeren kunnen worden toegepast.

De verschillende initiatieven die we volgen, hebben allemaal een eigen aanpak en werkwijze. Ook verschillen ze in de mate waarin bodemkoolstof wordt vastgelegd. Met de kennis die we hier opdoen, werken we aan verschillende verdienmodellen voor boeren, waarbij boeren een vergoeding krijgen voor vastlegging van bodemkoolstof voor langere tijd.

Resultaat
Rapport dat zal worden opgeleverd winter 2021/’22 met aandacht voor de volgende punten:

  • Overzicht van opgedane ervaringen in initiatieven
  • Analyse van deze ervaringen: leren van elkaar
  • Risicoanalyse: wat zijn tekortkomingen van initiatieven (o.a. gehanteerde methodiek, draagvlak, beloning)?
  • Aanbevelingen: wat betekent dit voor de incentives en hoe kunnen deze praktisch verbeterd en ingezet worden voor meer bodemkoolstof vastlegging.

Een ander resultaat is dat we enkele initiatieven praktisch begeleiden bij de opzet. Gezien de beperkte doorlooptijd van dit project, kunnen we helaas niet met zekerheid zeggen of de (langjarige) initiatieven ook echt kans zien op lange termijn koolstofvastlegging in de bodem te realiseren.