Thema: Monitoren van de voortgang richting 0,5 Mton

Praktijktool Bodem C

Binnen dit project ontwikkelen we een gebruiksvriendelijke tool die akkerbouwers en veetelers inzicht kan geven in de organische stof balans van hun bodem. Door deze tool kunnen boeren gestimuleerd worden om maatregelen door te voeren die het behouden of verhogen van het bodem organische stofgehalte in de bodem bevorderd. De gebruiker van de tool kan namelijk bedrijfsspecifieke veranderingen invoeren en testen wat het effect van deze veranderingen is op de koolstofopbouw. Zodoende draagt dit project bij aan de 0,5 Mton doelstelling.

Waarom
Zowel akkerbouwers als veetelers zijn bereid mee te werken aan het klimaatdoel om koolstof vast te leggen in de bodem. Echter, het ontbreekt beide sectoren aan een tool die een inschatting kan geven van de bijdrage die een maatregel levert aan de klimaatdoelstelling. Het effect van een maatregel is bedrijfsspecifiek. Als een boer niet weet wat een maatregel oplevert, dan zal een maatregel niet snel geïmplementeerd worden. Het is daarom van groot belang dat boeren hun koolstofbalans zelf kunnen doorrekenen en dat ze de effecten van verschillende maatregelen voor hun bedrijfsspecifieke situatie zelf kunnen testen. De tool kan ook interessant zijn voor het verwaarden van koolstofvastlegging binnen bijvoorbeeld het Carbon Credits systeem of voor het afgeven van keurmerken zoals 'On the way to planet proof' van Friesland Campina. 

Doel
De tool wordt in 2021 omgeschreven naar een gebruiksvriendelijke webapplicatie met als doel:

  1. Inzicht geven in de huidige koolstofbalans op perceels- en bedrijfsniveau.
  2. Het doorrekenen van bodem C maatregelen om het effect op de koolstofbalans en de bijdrage aan de lange termijn bodem C-vastlegging te bepalen.

Ontwikkeling Praktijktool Bodem C
Zoals elk model, heeft ook de praktijktool invoergegevens nodig (zie onderstaande figuur). Deze gegevens zullen zoveel mogelijk aan bestaande databases worden gekoppeld. Zo kunnen gewas -en perceelsgegevens bijvoorbeeld gekoppeld worden aan de Basisregistratie Percelen (BRP) database. De gegevens die wel nog ingevoerd moeten worden, zijn vooral gericht op de hoeveelheid organische stof die op de bodem gebracht wordt. Denk hierbij aan gewasresten, organische meststoffen zoals compost, drijf -of vaste mest, en groenbemesters.

Schematische weergave van de conceptuele Praktijktool Bodem C.

Na het invoeren van deze gegevens, kan de tool de huidige en toekomstige koolstofbalans inschatten (Figuur, Box 2). De huidige situatie wordt weergeven in een figuur dat de koolstof bronnen en verliezen weergeeft. Vervolgens wordt er een set aan maatregelen aangeboden (Figuur, Box 3). Op basis van de opties die ingevuld worden bij de maatregelen, zal de extra organische stof opbouw en CO2 vastlegging t.o.v. het huidige beheer berekend worden (Figuur, Box 4). Er kan ook één maatregel met verschillende opties doorgerekend worden, zodat de boer kan testen wat er nodig is om een bepaald effect te bereiken. De tool is dus geen optimalisatietool die de meest efficiënte maatregelen aanbiedt. Hiervoor zouden teveel aannames nodig zijn, waardoor we het vertrouwen in de resultaten zouden schaden omdat ze niet bedrijfsspecifiek zijn.

Waar is de tool straks te vinden?
De tool zal eind 2021 aangeboden worden als webapplicatie op FarmMaps. Daarnaast zijn we in gesprek met collega's die werken aan de Kringloopwijzer en de Cool Farm Tool (twee veelgebruikte platforms door melkveehouders en akkerbouwers respectievelijk) om de tool ook aan hun systeem te koppelen.